काठमाडौं ।  अमेरिकाको नर्थ क्यारोलिना सेन्ट्रल युनिभर्सिटी र पेन्सिल्भेनिया स्टेट युनिभर्सिटीका वैज्ञानिकहरूको एक टोलीले ‘बिस्मुथ अक्सी सल्फाइड नानोसिड पदार्थको फोटोक्याटालाइसिस’ उपयोगिताबारे नयाँ तथ्य पत्ता लगाएका छन ।

नर्थ क्यारोलिना सेन्ट्रल युनिभर्सिटीका प्राध्यापक डा. फिन यानको नेतृत्वमा भएको अनुसन्धानले विभिन्न उद्योग र अस्पतालबाट पानीमा मिसिने विषाक्त रसायनहरू ‘कङ्गो रेड’ र ‘रोज बेङ्गल’लाई ‘डिग्रेड’ गरी पानीको स्वच्छतालाई कायम राख्न सकिने देखाएको छ ।

‘बिस्मुथ अक्सी सल्फाइड’ आफैँमा नयाँ पदार्थ हो । यसको ‘फोटोक्याटालाइसिस’ प्रविधिको उपयोगिता पहिलोपटक गरिएको अनुसन्धानमा संलग्न नेपाली वैज्ञानिक टङ्क सेलिङको दाबी छ ।

उनका अनुसार घामको प्रकाशको उपस्थितिमा रसायनिक प्रतिक्रियामार्फत गरिने यो प्रविधि एकदमै वातावरणमैत्री छ । सेलिङले शिलापत्रसँग भने, ‘फोटोक्याटालाइसिस वातावरणमैत्री भएकाले ‘बिस्मुथ अक्सी सल्फाइड’को व्यावसायिक उत्पादन र प्रयोग गरी वातावरण सन्तुलनमा अतुलनीय सफलता प्राप्त गर्न सकिने सम्भावना छ ।’ 

अनुसन्धानबाट कम मूल्य र सहज प्रविधि प्रयोग गरी ‘बिस्मुथ अक्सी सल्फाइड’को उत्पादन र उपोगिताबारे सफलता हासिल भएकाले वैज्ञानिकहरू थप उत्साहित भएका छन ।

अनुसन्धान पियर रिभ्यू जर्नल ‘मेरेटियल लेटर्स’ को ३६१ (२०२४) भागमा प्रकाशन भइसकेको छ । यो अनुसन्धान पेपरको फर्स्ट अथर नेपाली वैज्ञानिक सेलिङ रहेका छन । उनी पाँचथरको ओयामका हुन ।

 स्रोत : शिलापत्र अनलाइ